شهر باران

مقاله کوتاه «گذری به تاریخ گیلان، از فرمانروایان بیه پس ...»، در صفحه چهارم روزنامه گلچین امروز، سال نوزدهم، شماره 4449، یک شنبه 2 بهمن 1401 منتشر شد. در بخشی از این مقاله آمده است:به گواه تاریخ هر یک از این دو بخش شرق و غرب گیلان در ادوار مختلف دارای فرمانروا و حکومت جدا از هم بوده اند. مرکزیت فرمانروایان بیه پس در فومن، و پایتخت فرمانروایان بیه پیش لاهیجان بوده است. رودخانه سپیدرود در روستای کِیسم آستانه اشرفیه مرز طبیعی این دو بخش به شمار می رفت. این دو بخش از گیلان، تنها منطقه ی ایران است که با وجود دو مرکز فرمانروایی، تا شوال سال 1000ق. یعنی زمان تصرف گیلان به دست شاه عباس اول صفوی به صورت یک واحد سیاسی مستقل در ایران شناخته می شد. از قرن چهارم و پنجم قمری خاندان های حکومتگر بومی روی کار آمدند. جَستانیان، سالاریان (مسافریان)، زیاریان، آل بویه (دیالمه) و علویان زیدی از معروف ترین این خاندان ها هستند. در نیمه دوم قرن پنجم قمری، حکومت مذهبی که مربوط به اسماعیلیان بود در بخش هایی از شرق گیلان برقرار شد و قدرت شان اندک اندک شدت گرفت. رودبار الموت که جزو قلمرو دیلمیان بود پایگاه این فرقه گردید و با تسخیر قلعه الموت در رجب سال 483ق. نفوذشان بر بخش اعظمی از گیلان بیشتر شد. حکومت اسماعیلیان بر الموت در سال 654ق. تا تصرُّف هلاکوخان دوام داشت، ولی طرفداران آن ها تا یک قرن بعد در آنجا به فعالیت مشغول بودند.در سال 706ق. و در زمان اسحاقوندان و حکومت امیره دُبّاج فومنی بر گیلان بیه پس، اولجایتو از نوادگان چنگیز قصد تصرف گیلان نمود و رسولی نزد وی و سایر اُمرایی محلی گیلان فرستاد تا از وی اطاعت کنند. امیره دُبّاج ابتدا از در صلح با او برآمد، ولی دیری نپاید که به خاطر رفتارش موجب غَضَب او شهر باران ...

به مناسبت هفته کتاب و کتاب خوانی و مهربان بودن با کتاب گزارش زیر نوشته شد؛ و البته امید است این هفته بابرکت فرصتی برای اندیشیدن عده ای در جهالت و تبعیت کورکورانه، و نیز چاره اندیشی مسئولین کشوری در مسائل و مشکلات مختلف اجتماعی و سیاسی ایران عزیز بوده باشد.حاصل 35 سال فعالیت پژوهشی این جانب رسول سعیدی زاده، انتشار شش عنوان کتاب تألیف شخصی و پنج عنوان کتاب تألیف گروهی؛ و 33 مقاله تحقیقی کوتاه و بلند در مجلات مختلف، مجموعه مقالات و دائره المعارف ها؛ و همچنین 129 مقاله تحقیقی و یادداشت کوتاه و بلند در روزنامه های کشوری و استانی، در موضوعات تاریخ محلی، تبارشناسی، تراجم، مزارات، کتابشناسی، و ... است؛ البته در سال های اخیر حداقل 16 مقاله، یادداشت و مصاحبه از این جانب نیز در پایگاه های اینترنتی مختلف کشور از جمله ویکی سادات، بنیاد پژوهش های اسلامی، رنگ ایمان، گیل یار و خبرگزاری حوزه علمیه خراسان، منتشر شده است. مؤلف امیدوار است دو کتاب اطلس تاریخی سادات گیلان، و گذری بر تاریخ رشت، تا پایان سال جاری وارد بازار کتاب شود. بی شک توکُّل به خداوند متعال و استعانت از انفاس قدسی، در به ثمر رسیدن این حجم از فعالیت پژوهشی دخیل بوده است. شهر باران ...

یادداشت «استان گیلان و جغرافیای طبیعی» در سرمقاله روزنامه سوال جواب، شماره 2156، سال نهم، 11 دی 1401 منتشر شد. در بخشی از این سرمقاله آمده است: گیلان از طرف شمال به دریای خزر، از طرف مشرق به مازندران، از جنوب به قزوین و زنجان و از مغرب به اردبیل محدود می گردد. طول آن از شمال غربی به جنوب شرقی در حدود 225 کیلومتر، و عرض آن از 25 کیلومتر تا 105 کیلومتر تغییر می کند. سرزمین گیلان از دو منطقه ی کوهستانی و جلگه ای تشکیل شده است. منطقه ی گیلان شامل کوهستان های تالش و بخشی از البرز غربی است. فاصله ی کوه و دریا – پهنای جلگه- در همه جای سرزمین گیلان یکسان نیست. قسمت بیشتر این جلگه از رسوب های آبرفتی سفیدرود تشکیل شده است.از ناهمواری های گیلان می توان به کوه های آن اشاره نمود که از دره ی آستارارود شروع می شود و تا مازندران امتداد می یابد. این ناهمواری ها نتیجه ی حرکات کوه زایی اواخر دوران سوم و شامل دو رشته ی غربی و شرقی است. رشته ی شرقی کوه های گیلان ناهمواری های ناحیه ی دیلمان، عمارلو، سُماموس، دُرفک (دَرفک) ... و ناهمواری های بخش غربی آن کوه های ماسوله، پشت کوه و تالش را شامل می گردد که تا تنگه ی منجیل ادامه می یابد. از قله های معروف گیلان می توان درفک با 2705 متر، ماسوله با 3050، بکروداغ با 3300 و سماموس با 3750 متر را نام برد. سماموس بلندترین قله کوه در استان گیلان است. آب و هوای گیلان نقش زیادی در اقلیم و پوشش گیاهی آن دارد. مناطق پست ساحلی دارای آب و هوای گرم و مرطوب است که از آن به آب و هوای مدیترانه ای یاد می شود. از مهم ترین ویژگی های این آب و هوا ، بارش مداوم باران و بالا بودن رطوبت هوا به ویژه در فصل تابستان است.دو عامل مهم در شرایط آب و هوایی گیلان تأثیر مهمی دارد؛ بادهای شهر باران ...

یادداشت «ویژگی ها و فرهنگ عمومی مردم استان گیلان و شهر رشت» در سرمقاله روزنامه گلچین امروز، شماره 4439، سال نوزدهم، یک شنبه 18 دی 1401، منتشر شد. در بخشی از این سرمقاله که مربوط به ویژگی ها و فرهنگ عمومی مردم رشت است، آورده شد:قرنهای متمادی است که اقوام مختلف در شهر رشت همزیستی مسالمتآمیزی دارند و این همزیستی فرهنگ مشترکی را پدید آورده و در عین حال این اقوام ویژگیهای قومی و گویشی خود را حفظ کردهاند. این فرهنگ غنی خود را در آداب و سنن مردم رشت بروز داده است. آیین هایی مانند نوروز خوانی، عروس گوله، پس از گذشت سال ها همچنان در میان مردم دیده می شوند. از طرف دیگر، آنچه در لابلای نوشته های مؤرخان ایرانی درباره مردم رشت و گیلان به چشم می خورد، حکایت از روحیه سلحشوری و عدم سرسپردگی به حکومت های مرکزی ایران بوده است.اهالي رشت داراي ويژگي هاي زبانی، ظاهری و فرهنگی خاص خود هستند كه به راحتی مي توان آنان را از غيرشان تميز داد. زبان مردم رشت، گیلکی و یکی از لهجه های باستانی و پُرمایه ایران است. وجود واژه های بازمانده از زبان اوستایی و پهلوی در زبان گیلگی مثل: وارش (باران)، ورف (برف)، هیست (خیس)، ولگ (برگ)؛ و همچنین وجود واژه های مانند خانی (چشمه)، آهین (آهن)، مانگه (ماه)، توم (بذر برگزیده برنج کاری)؛ تلفظ سریع واژه ها، حذف كلمه در میانه جملات، جا به جایي مضاف و مضاف اليه مثل: زن پِر (زن پِدر) كه در اصل پِدر زن است؛ و جنگله میان که در اصل میان جنگل (درون جنگل) است؛ عمده ترين وجه مشخصه محاوره زبان گيلكي و به ویژه لهجه رشتی مي باشد.كبودي چشم يا آبي بودن آن كه در گيلكي بدان كاس چوم مي گويند، در میان مردم فراوان دیده می شود. از ويژگي هاي ظاهري آنان نیز تنوع در پوشاك و لباس مي باشد. تديُّ شهر باران ...